90 jaar – en dan ook nog de coronacrisis meemaken

Beste mevrouw S,

Vandaag was ik weer bij u op de koffie en ineens vroeg ik me af: als ik u zou vragen om te vertellen wie ik ben, zou u dan in staat zijn om een omschrijving te geven? Ik denk eigenlijk niet.
Ik kom al ruim anderhalf jaar bij u, zoveel als ik kan twee keer per week een uurtje. Maar voor u ben ik nog altijd iemand die zomaar uit de lucht is komen vallen. Iemand die in uw leven is gekomen, maar met wie u geen gezamenlijke voorgeschiedenis heeft. Iemand van wie u door uw bijna blind-zijn nooit echt goed een beeld heeft kunnen vormen en daardoor in uw gedachten op afstand blijft.
Zoals u dinsdag mompelde: “een vrijwilliger komt met tegenzin” om daarmee het verschil aan te geven met uw mantelzorger (die door haar omstandigheden die rol amper kan vervullen). Ik trok het me niet aan, want ik weet dat u amper beseft hoe belangrijk het juist in deze coronacrisis is dat ik wekelijks twee keer langskom.

Toen ik in oktober 2018 aan u voorgesteld werd als bezoek-vrijwilliger, merkte ik meteen dat u niet volledig aanwezig was. Ik voelde een waas van mist om u heen. Mist die geleidelijk optrok, zoals u dat zelf ook merkte. Eind november van dat jaar kwam u tot het besef dat u ‘er weer was’.
U vertelde over uw vermoeden dat u kort na uw verjaardag op 2 augustus een beroerte had gehad. Dit was niet bevestigd tijdens uw ziekenhuisopname waar u vanwege een val tijdens het douchen terecht was gekomen. Maar uw soms wat moeizame en onduidelijke spraak wijst wel die richting op. U gaf herhaaldelijk aan dat u sinds die val niet meer de oude bent. Voordien had u de touwtjes in handen, nu kwam u steeds vaker tot de ontdekking dat u niet meer de volledige regie over uw leven hebt.

Er volgde een jaar waarin u langzaamaan weer wat opbloeide. U verwachtte mij elke dinsdag en donderdag, de koffiekopjes stonden klaar op het aanrecht als ik aanbelde.
We hebben samen een keer kleding gekocht in een voor u oude en vertrouwde modezaak in Klazienaveen. Dat was een hele onderneming en voor de verkoopster op sommige momenten een bezoeking. Want u was vergeten dat mode aan verandering onderhevig is en dat wat u in uw hoofd had, al jaren ‘uit’ was. Maar toch slaagden we in het aanschaffen van wat nieuwe garderobestukken omdat u bereid was uw verwachtingen bij te stellen. Wat een veerkracht!

In 2019 werd u 90 jaar en dat wilde u graag vieren, maar zonder al teveel drukte. We regelden een ruimte in het woonwijkcentrum waar u in een aanleunwoning naast woont. Samen verzorgden we de uitnodigingen; ik voerde uw wensen uit.
Uiteindelijk viel het feest u tegen. U kon de gasten niet zien en moest op de stem afgaan. Daarbij ging u een paar keer de mist in. U dacht dat er iemand anders voor u stond dan in werkelijkheid het geval was. U voelde zich er ongemakkelijk bij.

Eind 2019 ging uw lichamelijke conditie achteruit. U klaagde over een wazig gevoel in het hoofd, beperkte arm- en beenkracht. U had deze klachten zo’n 12 jaar geleden ook gehad en toen bleek het een ontsteking in de hoofdslagader. Dus voor u was het zonneklaar dat dit nu weer speelde. Destijds had u zware medicijnen gehad en die wilde u nu weer. De huisarts deelde uw diagnose niet en schreef niets voor, waardoor uw strijdlust werd aangewakkerd. U moest en zou naar het ziekenhuis doorverwezen worden, wat de huisarts uiteindelijk toestond. Ik reed u naar het ziekenhuis. Daar werd duidelijk dat u het met uw diagnose niet bij het rechte eind had. Er werd niets gevonden. U bleef er echter over doormalen, u gaf een andere draai aan de woorden van de arts. U liet het niet los. Totdat…

Op 12 maart is de eerste persconferentie van premier Rutte over de coronacrisis. Beperkingen, intelligente lockdown: de wereld verandert in korte tijd.
U mag niet meer met alle bewoners samen in de eetzaal eten, maar krijgt uw eten in uw appartement. De toegang vanuit uw aanleuncomplex naar het woonzorgcentrum wordt gesloten. Hiermee zijn de extramurale zorgpost en het winkeltje voor u onbereikbaar . Omdat u niet in het hoofdgebouw woont, mag u nog wel bezoek ontvangen. Maar van het kleine aantal vaste bezoekers komt niemand meer.

De strijdlust inzake uw fysieke conditie is in één klap verdwenen. Het is niet meer het onderwerp waarop al uw gedachten zich concentreren. U bent vooral bezig met de coronacrisis.
‘Beklemmend’, dat is zoals u de huidige tijd ervaart. Alles is anders en tegelijk zijn alle dagen hetzelfde. U was altijd veel alleen maar nu ervaart u eenzaamheid, omdat er geen ontmoetingen meer zijn met medebewoners en de paar activiteiten die u bezocht, gestopt zijn.
De zorg komt 3x per dag langs. ’s Ochtends en ’s avonds om de medicijnen te brengen en tussen de middag wordt de warme maaltijd bezorgd. Echter, er is amper tijd voor een praatje.
Dit heeft z’n weerslag op uw geestelijke toestand. U raakt het contact met de werkelijkheid wat kwijt.

Ik merk dat als ik kom. U bent vaak wat verward. Dit begint al als ik de intercomknop indruk. Ik kan niet meer via het hoofdgebouw rechtstreeks naar binnen, maar via de zij-ingang die via een intercom bediend wordt. Het geluid van de intercom verwart u elke keer met uw voordeurbel. Dus u loopt met uw rollator naar de voordeur, waar niemand staat. Ik geef het de tijd en bel dan nog een keer en dan meldt u zich. Dat ik buiten sta en dat u op het knopje voor het openen van de deur moet drukken, dat weet u inmiddels. Maar dat heeft ook even geduurd.

Tegenwoordig staan de kopjes niet meer klaar op het aanrecht. Meestal maakt u de koffie zelf, soms aanvaardt u hulp. Omdat u op dat moment – zoals u het zelf zegt – ‘helemaal niet meer kan denken’.
We praten onder de koffie veel over deze tijd. Wat het met u doet. U had dit liever niet meer mee willen maken. U mist veerkracht, geeft u aan. Van wat u hoort op het NOS-journaal begrijpt u dat dit virus ons land nog heel lang parten zal spelen. U vraagt zich af of alles nog wel weer normaal zal worden. U maakt zich zorgen hierover.
Zoals vaak grijpt u tijdens mijn bezoekjes terug naar uw herinneringen. Mooie herinneringen aan vroeger, de tijd dat u in Alkmaar woonde. Of over nog verder terug, de grote boerderij van uw opa en oma in Zwartemeer waar u plezierige herinneringen aan heeft. Op die momenten bent u op uw best. Dan komt er een twinkeling in uw ogen en een lach om uw mond en lijkt u jaren jonger.

Voordat ik wegga help ik u met uw administratie. En tenslotte maken we samen het boodschappenbriefje. Dat was echt wennen voor u, want u ging naar het winkeltje in het woonzorgcentrum als u iets nodig had. Nu dat niet meer kan, moet u vooruit denken en dat vindt u lastig. In feite wordt u geacht zelf uw boodschappenbriefje te schrijven en mee te geven aan de medewerker die de medicijnen brengt. Omdat u zelf niet kunt schrijven vanwege uw blindheid, is er intern speciaal toestemming gevraagd of iemand van de zorg het briefje mag opstellen voor u. Die toestemming kwam: de medicijnenbrenger mag ook een boodschappenbriefje schrijven. In de praktijk blijkt dit niet te werken. U mist de tegenwoordigheid van geest om er aan te denken als de medicijnen gebracht worden.
Nu we de boodschappen elke keer vaststellen als ik er ben, gaat het goed en kunnen we ervoor zorgen dat u altijd voldoende levensmiddelen in huis heeft.

Er hangt in de keuken een weekkalender. Daar zet ik alle activiteiten op. Momenteel zijn dat alleen mijn bezoekjes en de schoonmaakhulp die op woensdag komt. Zelf kunt u niet lezen wat er op de kalender staat. U vraagt dat aan de zorgmedewerker. Soms als ik op dinsdag kom, hangt de kalender nog op de vorige week. Dat betekent dat er al een paar dagen niet aan de kalender is gedacht. Daarom heb ik een briefje neergelegd voor de zorgmedewerkers: of ze elke dag de kalender willen ‘voorlezen’, ook als er geen bezoek komt. Op die manier hoop ik dat u nog een beetje het besef houdt van dag en datum.
Ik merk daarbij dat de bezoekjes u helpen weer even in het juiste ritme te komen. Zoals u laatst aangaf: u erkende dat u volledig in de war was toen ik kwam. Bij mijn vertrek zei u dat het nu weer goed was. Een bezoekje als middel om te resetten. Om weer in contact te staan met de buitenwereld. Een kort moment om de wereld van uw steeds maar rondmalende gedachten te verlaten.

U mag weten dat ik graag bij u kom, mevrouw S! Ik ben ‘maar een vrijwilliger’? U mag het zo zien van mij. Voor mij betekent het dat ik vrijwillig ervoor heb gekozen om u te bezoeken. Ik doe dat graag. Ik vind het fijn om u te kunnen helpen en u een beetje liefde en aandacht te geven. Ik hoop dat ik u achter de schermen nog lang van dienst mag zijn, het liefst in een zo normaal mogelijke wereld…

Groetjes,

Marlies

25 jaar getrouwd!

12 mei 1995 zijn we getrouwd. Na ons 12,5 jarig huwelijksjubileum in 2007 leek het volgende ijkpunt nog een eeuwigheid te duren. En toen ineens… was het zover!

De plannen waren om op 12 mei een tuinfeest te houden met de familie. Een etentje met moeder en schoonouders was ook geregeld. Maarrr, corona gooide roet in het eten. Beide plannen konden niet doorgaan.
In plaats van een dagje thuis er met z’n viertjes wat van te maken (Maureen zou in Ede blijven omdat ze afhankelijk is van het OV), besloten we naar Ede te gaan.

Onze feestdag kondigde zich al een dag eerder aan met een heerlijke taart die ’s morgens al om 8.15 uur bezorgd werd. Verrassing van meneer Zeeman (geen familie) die ik in het pre-corona tijdperk wekelijks opzocht in het bejaardentehuis. ’s Avonds verrasten twee kringleden ons met een enorme bos rozen en werden we toegezongen. Het voelde heel speciaal, zo aan de vooravond van de grote dag!

De volgende morgen stonden we redelijk op tijd op om ons klaar te maken voor het dagje uit. Daar stond Martijn om 7.45 uur voor onze neus om ons te feliciteren! Daarna dook hij weer zijn bed in, om nog wat verder te slapen.
Margo had een lieve brief voor ons beide geschreven.

Met z’n drietjes reden we naar Ede (Martijn had van tevoren al besloten thuis te blijven) waar we tegen het middaguur aankwamen. We kregen kadootjes en lieve ansichtkaarten van Maureen en Ruben, de trouwfoto-albums werden nog eens met enthousiasme bekeken en daarna lunchten we. Vervolgens gingen we een wandeling maken in het arboretum in Wageningen. Een prachtige botanische tuin, aan de rand van Wageningen met uitzicht op ‘grote hoogte’ (Wageningse berg) over de riviervallei. Prachtig!

Daarna vertrokken we om via de mooie dorpjes Renkum, Hiveadorp en Doorwerth aan te komen bij de Westerbouwing. Daar ben ik in 1991 geweest met Miriam en driejarige Bart, toen dat nog een mini-attractiepark was met o.a. een enge stoeltjeslift. Van het attractieparkje is niets meer te zien, alleen de uitkijktoren herinnerde me nog aan hoe het vroeger was. Het restaurant bij de Westerbouwing is nu Buitenpoort Catering, met een parkeerplaats die een prima uitvalsbasis vormt voor enkele wandelingen in de omgeving. Wij liepen de Westerbouwing-route van 1,8 km, die ons door heuvelachtig bos leidde en ook weer een prachtig uitzicht bood over de Nederrijn. We troffen onderweg een enigszins aangetaste picknicktafel, waar we genoten hebben van het door Maureen zelfgebakken bananenbrood, terwijl we ondertussen een paar rupsjes gezelschap hielden. 

Via een toeristische terugtocht, o.a. door Bennekom langs de boekhandel van Ruben, arriveerden we weer bij Maureens huisje in Ede. We sloten de dag vervolgens feestelijk af met heerlijke Griekse schotels van Kreta Ede, waarna we weer op huis aangingen.

We hebben ontzettend genoten van deze mooie dag en waren erg blij met de alternatieve invulling die we hebben gegeven aan ons 25-jarig huwelijksjubileum!

 

Bezoek aan het Jopie Huisman Museum

Vandaag zijn Marco en ik in het kader van ‘af en toe samen een dagje weg’ naar het Jopie Huisman Museum in Workum geweest. Een prima bestemming, al was het alleen al vanwege het slechte weer (het heeft de hele dag geregend).

Jopie Huisman was een markante persoonlijkheid, een voddenboer / ijzerhandelaar / autodidact schilder. Ik kan me wel iets over / van hem herinneren in de periode dat hij nog leefde. Maar ik had me nooit echt in hem verdiept. Leuk om eens nader met hem en zijn werk kennis te maken.

Marco en ik hebben erg genoten van het museumbezoek en van ons uitje in het algemeen. Langs de dijk van het IJsselmeer en door Makkum gingen we daarna weer op huis aan.

Meer info over het leven van Jopie Huisman is te lezen op de site van het museum.

Bijzondere reis naar Hoogblokland

Brief HVC

Begin oktober ontvingen we een uitnodiging van HVC (Hulp Vervolgde Christenen) voor een bijeenkomst op 7 november in Hoogblokland, de thuisbasis van deze organisatie. Via HVC sponsoren wij Kushi, een meisje van 11 jaar, dat in New Delhi in het St. Michael Hostel woont. De uitnodiging betrof een avond speciaal voor de sponsorouders van de meisjes in dit Hostel. Projectleidster Vinita Shaw zou te gast zijn om te vertellen over het Hostel en de leefomstandigheden van de meisjes.

Ik was meteen razend enthousiast en wilde supergraag naar deze avond toe! ‘Onze Kushi’ leeft helaas letterlijk en figuurlijk nogal op afstand. We weten weinig van haar. We krijgen amper post en vinden het lastig de relatie te onderhouden. Met info en beelden uit eerste hand, zal dit in de toekomst ongetwijfeld anders worden!
Nu ligt Hoogblokland 2 uur rijden van Emmen, dus het zou wel een dingetje zijn om op en neer te rijden die avond…

Maar, afgelopen donderdag is het inderdaad gelukt om deze avond te bezoeken! Organisatorisch liep dat heel anders – veel beter! – dan ik zelf had kunnen bedenken. Marco was namelijk die week van maandag tot en met woensdag uithuizig vanwege een cursus in Geertruidenberg. Vrijdag moest hij cursusexamen doen. Hij zou sowieso op donderdag al naar het hotel. Nu ligt Geertruidenberg slechts 25 minuten van Hoogblokland! Marco regelde via het werk dat we samen in de buurt konden overnachten. Dat werd het Van der Valk-hotel in Vianen. Nu konden we dus ook nog samen naar deze avond!
Ik zag enorm uit naar dit uitstapje!

Martijn en Margo zouden het samen wel redden zonder pa en moe. Met de nodige instructies en met een gevulde maag lieten we hen om 16.30 uur achter en vertrokken richting de Alblasserwaard. Als we geen vertraging zouden hebben, was het mogelijk om eerst in Vianen in te checken. En anders zouden we rechtstreeks naar het MFC in Hoogblokland rijden. Dat werd dus het laatste. Rondom Utrecht zat het weer muurvast. Via een alternatieve route – inclusief binnendoorweggetjes – kwamen we om 19.15 uur in Hoogblokland aan. Netjes op tijd.

HVC is een organisatie ‘op Gereformeerde Grondslag’. Dat is helemaal geen issue voor ons, we geloven in dezelfde God en dezelfde Bijbel. Het verschil zat ‘m in de ‘details’: alle dames liepen in rokken en we begonnen met een Psalm op hele noten. Maar de herkenning van onze gezamenlijke passie om vanuit Gods liefde voor Zijn schepping ‘recht te doen’ was hartverwarmend.

Met een behoorlijke jetlag vanwege een reis van India via de VS naar Nederland (“Ik ben het besef van tijd helemaal kwijt”) begon Vinita Shaw haar verhaal.
De inleiding van haar verhaal was schokkend en tegelijkertijd ook bekend. Voor ons de reden om juist een meisje uit India te sponsoren. Dat is het feit dat meisjes in India ongewenst zijn. Zonen zijn belangrijk. Zonen leveren namelijk geld op als ze gaan trouwen, meisjes kosten veel vanwege de bruidsschat die betaald moet worden. Het gevolg is veel abortussen als men weet dat er een meisje verwacht wordt. Het geboortecijfer van meisjes is laag.

De man van Vinita, Timothy, is al 20 jaar de manager van het St. Michael Hostel. Vinita is in dit werk zijn rechterhand.
Samen hebben ze de Disha Foundation in het leven geroepen om hun visie gestalte te geven. Dat is het bemoedigen en versterken van zwakkeren in de Indiase samenleving, in het bijzonder meisjes en vrouwen.
Bemoediging doet de Disha Foundation via radio-uitzendingen, conferenties en workshops. Ze bereiken hiermee 80 miljoen mensen in India en hebben veel invloed op vrouwen.
Het versterken van de zwakkere positie van meisjes en vrouwen geeft de Disha Foundation vorm door het financieren van onderwijs en vaardigheidstrainingen. St. Michael Hostel, waar meisjes uit zwakke gezinnen naartoe gaan, is hier een onderdeel van.
De meisjes komen in St Michaels als ze 5 jaar zijn en blijven tot ongeveer 18 jaar. Ze worden ondersteund via het sponsorprogramma, totdat ze werk hebben. Vaak komen de oudere meisjes terug om de jongsten te helpen. Ook zijn zij vertegenwoordigers van het Hostel in hun omgeving en verwijzen ze meisjes door.
Naast het onderwijs is de grote meerwaarde van het Hostel dat de meisjes gezien en geliefd worden. Zo worden hun verjaardagen weer gevierd, wat in de thuissituatie niet gebeurde. De meisjes leren dat ze waardevol zijn voor hun omgeving en voor God.
Hierbij zijn de speciale counselingsessies belangrijk. Daar leren de meisjes om hun problemen te delen met de groep. Vervolgens wordt er voor en met elkaar gebeden.

Er hangen politiek en religieus gezien donkere wolken boven India. Er is een anti-christelijke regering, waardoor er veel tegenwerking is, onverwachte controles plaatsvinden en valse beschuldigingen worden geuit. Het is bijzonder dat de meisjes durven te getuigen van de goede plek die het Hostel voor ze is. “Dit is een model-hostel”, vertelden ze de ambtenaren. De overheid is bang voor evangelisatie in het Hostel. Vinita benadrukt dat er geen druk ligt op bekering, maar dat de meisjes zelf voor God kiezen. Dit is niet vanzelfsprekend, want India is een tikkende tijdbom als het gaat om de behandeling van christenen. Hier vertelde Herman Meijer, projectleider en fondsenwerver binnen HVC, meer over. Door de opkomst van de extermistische RSS is het Hindoeïstische India nationalistischer en fanatieker in het geloof geworden. Christendom wordt gezien als het geloof van de kolonisten en wordt daarom bestreden. Het streven van de RSS is dat India in 2025 volledig Hindoeïstisch is. Belangrijk is daarbij om te realiseren dat de zopas herkozen en populaire premier Modi lid (Bharatiya Janata-partij) tevens lid is van de RSS.
Christenen worden steeds meer geïntimideerd terwijl Hindoestanen vrijer en mondiger worden. Het is een zorgwekkende ontwikkeling.
Ondertussen vervullen veel christenen een voorbeeldfunctie t.a.v. de positie van vrouwen in India. Zo zijn er pastors die bewust niet meewerken aan het bruidsschatsysteem. Zij laten meisjes naar school gaan, zodat ze kansen krijgen. Zo laten kerken een ander geluid horen.
HVC ondersteunt in India niet alleen sponsorprogramma’s, maar ook evangelisten in hun bediening. Dit doen ze middels materiaal en financiële ondersteuning. Ook organiseert HVC pastorconferenties en doen ze aan Bijbelverspreiding.

Ik had een foto van Kushi meegenomen en in de pauze lukte het om Vinita aan te schieten voor het maken van een foto met haar en Kushi. Deze heb ik naar Vinita gemaild, zodat zij deze kan delen met Kushi.
Al met al was het een boeiende en leerzame avond, die Marco en ik allebei niet hadden willen missen. Met grote dankbaarheid dat het door Hogerhand mogelijk was gemaakt om deze avond mee te maken, reden we naar ons hotel.
Na een prima nachtrust vertrok Marco al om kwart over 7 naar de cursuslocatie en kon ik relaxt opstaan, ontbijten en onder een stralend zonnetje met bus en trein naar huis. Bijzondere avond, mooie herinneringen!

Filmpje over India en het St. Michael Hostel

Citytrip Berlijn

Van woensdag 24 juli tot en met zaterdag 27 juli deden we een geslaagde citytrip naar Berlijn. Met de trein, wel zo relaxt. ‘We’, dat waren Marco en ik met onze twee dochters. Onze zoon had besloten niet mee te gaan.

We hebben erg genoten, Berlijn smaakt wat ons betreft naar meer!

De foto’s spreken voor zich!

Marco’s ervaringen met Berlijn toen en nu

Wat herinneringen van vroeger, ongeveer 30 jaar terug, vanaf mijn huidige vakantie-appartement in Berlijn.
Normaal ben ik nooit zo van de gevoeligheid en sentimenten. Ik leef van dag tot dag.
Maar vandaag zijn we in Berlijn op toch wel historische plekken geweest. Brandenburger Tor en Checkpoint Charlie. Wat mij bekroop en opviel bij de foto’s die we zagen vlakbij bij Checkpoint Charlie, was het gevoel van bekeken worden en benauwdheid van vroeger vóór de Wende. Toen de muur er nog stond.

Ik ben 3 keer in Oost Berlijn geweest. Eén keer met school, één dag. En later met een uitwisseling 2 keer een week. Veel mooie dingen meegemaakt, maar ook het besef dat men niet vrij was.

Nu liepen we onder de poort door van Brandenburger Tor. Vroeger heb ik aan de oostzijde en aan de westzijde gestaan. Met de poort in het niemandsland van de muur.

En vanavond nog aan de Spree gezeten aan de oostzijde. 30 jaar terug een stuk niemandsland waar eerst geschoten werd en dan pas gevraagd wat men daar zocht.
En dat allemaal omdat het socialisme zijn burgers wilde beschermen.

Niet dat ons kapitalisme nou zoveel beter is. Maar wel frappant dat vroeger in West Berlijn Mercedes op z’n voetstuk stond en nu ook aan de oostzijde de ster op een flatgebouw pronkt…

En het Kaufhaus des Westen. Een luxe megawinkel waar de westerse toeristen en de Oost-Duitse upperclass kon kopen. Nu staat het een beetje verlept tussen de souvenirwinkeltjes.
Wel is de route van Alexanderplatz naar Brandenburger Tor nog steeds indrukwekkend. Met veel voormalige DDR-regeringsgebouwen. Geschiedenis en een heel mooi stukje Berlijn.

Was al met al een mooie ervaring om nog eens terug te zijn.

Marco Zeeman, 25 juli 2019